NDSM

Het NDSM gebied in Amsterdam Noord bestaat al ruim honderd jaar. Van industrie naar historische scheepsbouwkolos. Van industriële bouwwerf naar broedplaats voor pionierende kunst. De afgelopen decennia vestigden zich hier talloze makers, kunstenaars, culturele instellingen, programmerende horeca, nieuwe museale concepten en aansprekende initiatieven voor festival- en culturele evenementen. Het uitgestrekte buitenterrein biedt ruimte voor verwondering, verbinding en experiment. Als vrije ruimte voor kunst en cultuur, maar ook als ruimte om rond te dwalen voor bewoners van de omliggende wijken en de vele bezoekers uit binnen- en buitenland. Samen maken ze van NDSM een onlosmakelijk geheel: een culturele broedplaats van de stad, en het bruisende hart van oude, nieuwe en toekomstige stadswijken.

stichting ndsm-werf

Stichting NDSM-werf is in 2009 opgericht en heeft vanuit de gemeente de opdracht zorg te dragen voor zowel het fysieke beheer als de culturele ontsluiting van het buitengebied. De stichting doet dit vanuit de overtuiging dat Amsterdam plekken als deze nodig heeft: waar oud en nieuw elkaar vinden, waar openbare ruimte echt van iedereen blijft en niet opgeslokt wordt door private belangen. Waar gestruind en geëxperimenteerd mag worden, waar plaats is voor cultuur en experiment. Waar festivals en veilige woonomgeving naast elkaar bestaan en waar erfgoed en vrije ruimte een stem geven aan geschiedenis en (tegen)cultuur.

partners

Stichting NDSM-werf zet zich als programmeur, regisseur en facilitator in voor samenwerkingen en afstemming met culturele partijen op NDSM. De stichting is de centrale spil in het opzetten van zowel werfbrede als specifieke samenwerkingsprogramma’s. Stichting Kinetisch Noord (NDSM Loods), Nieuw Dakota, STRAAT, NDSM-Fuse (in de NDSM-Loods), Over het IJ en broedplaats Treehouse zijn de directe culturele partners op NDSM waarmee geregeld overleg en afstemming plaatsvindt. Steun van fondsen en partners is onmisbaar voor Stichting NDSM-werf. Dankzij deze steun kunnen wij blijven bouwen aan de culturele programmering op NDSM en aan de toekomst van de NDSM Cultuurwerf.

Team & Bestuur

See more in Agenda
No items found.

Een reis door de rijke geschiedenis van NDSM

Bron: Stichting NDSM-Herleeft

1894

Ontstaan Scheepswerf

De Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij (NDSM), waarvan de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM) en de Nederlandsche Dok Maat- schappij (NDM) voorlopers waren, was een scheepswerf voor resp. scheepsnieuwbouw, scheepsreparatie, apparaat- en werktuigbouw in Amsterdam-Noord. De scheepsbouwwerf heeft bestaan tussen 1894 en 1979 en groeide in die tijd uit tot de grootste scheepswerf in Nederland.

1910

NSM

In 1910 werd op de NSM de eerste tanker ter wereld gebouwd die werd aangedreven door dieselmotoren. Naarmate er vraag was naar grotere schepen ontstonden er ruimteproblemen en dit was tevens de aanleiding om uit te zien naar een andere locatie. In 1915 gaf de gemeente Amsterdam toestemming tot de bouw van een nieuwe werf aan de overkant van het IJ. Vanwege de Eerste Wereld- oorlog kon de verhuizing van de NSM-werf niet meteen plaatsvinden. Daarnaast moest het terrein eerst nog worden uitgerust met hellingen, werkplaatsen en loodsen.

1920

NDM

Op 17 december 1920 werd een nieuw bedrijf opgericht aan de noordzijde van het IJ op het westelijk deel van het nieuwe terrein naast de NSM, genaamd Nederlandsche Dok Maatschappij (NDM). In die tijd was er een groeiende vraag naar zeeschepen en daarom was er voldoende ruimte nodig op het gebied van scheepsbouw. Men hield zich naast scheepsbouw intensief bezig met scheepsreparatie, bruggenbouw en de productie van (stoom)machines in de eigen machinefabriek.

1923

Verhuizing IJ-Oever

Omdat de scheepswerven een belangrijk knooppunt van bedrijvigheid vormden, werd Tuindorp Oostzaan gebouwd voor voornamelijk werknemers van de NSM en de NDM. In 1923 verhuisde de NSM naar de noordzijde van de IJ-oever en werd met de productie op de nieuwe locatie begonnen. Op 28 juli van datzelfde jaar vond de eerste tewaterlating plaats.

1940

Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkten de werven door en moesten dat, vanwege de bezetting door de Duitsers, vooral doen voor de Duitse marine en koopvaardij. In 1944 werd een maand na de viering van het 50-jarig jubileum van NSM de werf grotendeels door de Duitsers verwoest. Na de oorlog werd de werf herbouwd en in 1947 liep het eerste vrachtschip van stapel; daarna zouden nog vele schepen volgen waaronder diverse marineschepen, olietankers, mammoettankers en containerschepen.

1946

NDSM

NDM en NSM besloten op 27 februari 1946 samen te werken onder de huidige naam NDSM (Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij), het bleven echter twee zelfstandige productiemaatschappijen. Het bedrijf had een eigen opleidingsinstituut waar mensen werden opgeleid tot lasser, bankwerker, metaalbewerker, modelmaker, etc. Bijna elk schip dat te water werd gelaten, was groter of innovatiever dan zijn voorganger.

1968

Concurrentie

Doordat de vraag naar grotere schepen toenam, werd het moeilijker om wereldwijd te blijven concurreren. Zo was NDSM gebonden aan de afmetingen van de sluizen en kon geen grotere schepen bouwen. Daarnaast waren de lonen in o.a. Oost-Europa stukken lager en was ook het luchtverkeer van invloed op de veranderende vraag. Zaken doen tegen een goede prijs was praktisch onmogelijk. Er is op verschillende manieren geprobeerd de scheepsbouw in Amsterdam te redden, maar in 1968 werd NDSM gedwongen te fuseren met Verolme Verenigde Scheepswerven te Rotterdam.

1979

Ondergang Scheepswerf

In 1979 werd de laatste mammoettanker en twee containerschepen gebouwd. Dit waren min of meer de laatste grote NDSM scheepsbouw werkzaamheden. In datzelfde jaar viel voor zowel NSM (scheepsbouw) als NDM (scheepsreparatie) alsnog het doek. Eens de grootste scheepswerf van Nederland hield op te bestaan. De scheepsreparatie werd overgenomen door de ADM en de scheepsnieuwbouw ging verder onder de naam NSM (Nederlandse Scheepsbouw Maatschappij) dat enige jaren later opging in Damen Shiprepair Amsterdam. Tot op heden wordt er nog steeds bij Damen onderhoud en scheepsreparatie verricht.

1990

NDSM Cultuurwerf

In de jaren 90 ontdekte kunstenaars de werf en kwamen er ateliers en plekken voor experiment. Inmiddels is het oostelijk deel van de NDSM historisch erfgoed; de nog aanwezige gebouwen uit die tijd hebben een Rijks- monumentenstatus gekregen, evenals de hellingen en de productierails. Voor meer informatie over het huidige NDSM ga naar: Wat maakt NDSM...