(Un)monumenting: The Future Should Always Be Better Archief

KUNST PROGRAMMERING VAN STICHTING NDSM-WERF EN STICHTING KINETISCH NOORD

Op deze pagina vind je meer achtergrondinformatie over de kunstenaars en hun werken die te zien zijn in de tentoonstelling (Un)monumenting: The Future Should Always Be Better.

1. FOLLOW THE SUN | BART EYSINK SMEETS

Met zijn werk toont Bart Eysink Smeets op een scherpe, humoristische manier wat er al is. De kunstenaar vergroot uit, observeert, bevraagt en reflecteert. Met Follow the Sun maakt hij een nieuw werk dat een monument vormt voor de zon en de planeet die zij continu beschijnt. Op een groot LED-scherm ziet de toeschouwer via een live videoverbinding een constante zonsondergang. Door steeds te schakelen naar een webcam op een andere plek in de wereld zal de zon op NDSM (even) nooit ophouden onder te gaan.
Eysink Smeets wil met Follow The Sun de toeschouwer uitdagen uit te zoomen en verder te kijken dan het eigen leefgebied. De zon schijnt namelijk altijd, alleen is hij niet altijd zichtbaar. De kunstenaar denkt met het werk na over de vraag wat zichtbaarheid betekent, en of een digitale ervaring hierin een rol speelt, aangezien we meer en meer de digitale werkelijkheid voor waar lijken aan te nemen.

2. LANDED ROCK | CLINTON KABENA

Het lijkt alsof deze auto met een flinke klap is geland. De installatie Landed Rock van ontwerper en beeldend kunstenaar Clinton Kabena gaat over migratie. In 2022 waren wereldwijd meer dan 100 miljoen mensen op de vlucht voor oorlog en geweld. Zij vestigen zich meestal in een omgeving ver weg van huis, die voor hen onbekend en nieuw is. Kabena is gefascineerd door deze crash in een andere cultuur.  Dit is ook een deel van zijn eigen verhaal van aankomst. Kabena vraagt zich af: welke impact heeft een grote, noodgedwongen verandering van omgeving op mensen? De tassen op de auto symboliseren de bagage die mensen met zich meedragen. Soms zwaar en pijnlijk, maar ook vol strijdlust, kracht, ervaringen en inzichten die hen helpen om weer een leefbaar bestaan op te bouwen. Clinton Kabena’s werk richt zich op de transformerende aard van reizen, in het bijzonder Afrikaanse migratie. 

In de context van (Un)Monumenting, kan Landed Rock als stilgezet moment in de tijd gezien worden, een crash in een cultuur. Een monument voor de vele migranten die ‘binnenvallen’ in een wereld die ze nog niet kennen, vooral met de geschiedenis van NDSM in gedachte waar velen arbeidsmigranten werkzaam waren op de scheepswerf. 

 Een tweede deel van Landed Rock is te bezoeken bij het Amsterdam Museum. De installatie is onderdeel van Refresh Amsterdam #2: War & Conflict. Scan de QR code voor meer informatie.

3. THE FUTURE SHOULD ALWAYS BE BETTER | SHARON LOCKHART

Met haar neon-installatie The Future Should Always Be Better verkent Sharon Lockhart het idee van onze toekomst en het vermogen ervan om hoop vast te houden en opnieuw vorm te geven. Door een statement in neon uit te voeren, brengt Lockhart utopische visies uit het verleden over een toekomst vol technologische, sociale en structurele vooruitgang in herinnering.

Te midden van de toenemende impact van een kwakkelend milieu of een wereldwijde pandemie is de uitspraak van de installatie een uitnodiging om de toekomst van de mensheid te overwegen – niet alleen met weemoed, maar ook met hoop. Het werk is geïnstalleerd op de Y-helling, waar op NDSM gebouwde schepen te water werden gelaten. Het is een plek waar herinneringen, realiteit en dromen samenkomen. Lockhart’s statement wint aan kracht door de verschillende interpretaties die de tekst oproept. Wat betekent “zouden moeten” hier? Hoe worden onze omstandigheden “beter” en hoe kan die term worden gedefinieerd? De presentatie van de neonverlichte zin op NDSM verwijst naar NDSM zelf en haar omstandigheden. De boodschap reikt hiernaast ook verder Amsterdam in, door te raken aan de verhalen van de inwoners van de stad en naar collectieve sociale en politieke verhalen.

4 + 7. INCOTRANS SPEED – RE-OFFSHORING | SELBY GILDEMACHER

In Selby Gildemacher’s studio in de NDSM loods is het werk Incotrans Speed – re-offshoring ontstaan. Dit kunstwerk belicht het laatste zeewaardige schip dat in 1979 op de NDSM-werf werd gebouwd. Het werk omvat een Augmented Reality (AR) toepassing, waarmee bezoekers op hun telefoon het schip op ware grootte kunnen zien op de Y-Helling, de plek waar dergelijke schepen te water werden gelaten. Het schip werd in 2009 gesloopt op het strand van Alang, India. In opdracht van Selby Gildemacher is vlogger Mukesh Vlogs gevraagd op zoek te gaan naar de restanten van de in 2009 gesloopte Incotrans Speed, met speciale nadruk op de scheepshoorn van dit schip. Dit videowerk is te zien in een scheepscontainer in de NDSM loods. Het werk verenigt het verleden van de NDSM-werf met het heden van Alang, India en biedt een gelaagd verhaal over (onzichtbare) arbeid, globalisatie en de relatie tussen geschiedenis en heden.

5. MONUMENT VOOR DE VERTREKKENDE AMSTERDAMMER | KOOS BUSTER

Al zo’n acht jaar maakt Koos Buster kunstwerken van klei en bedacht de bijnamen ‘Kleigod’ en ‘Minister van Keramische Zaken’ voor zichzelf. Zo realiseerde hij al een schoonmaakkarretje met inhoud, brandblussers, bewakingscamera’s, stopcontacten, sigarettenpeuken, een verkeerspion, en een pinapparaat. Op zijn kenmerkende wijze maakte Buster ook een gekleide canta, inclusief bierkratje van keramiek, Ajax symbolen en andere details. De kunstenaar zoekt in zijn werken naar de perfectie van de imperfectie zoals een pakje Marlboro Gold dat veel precieze details heeft, maar net iets te groot uitgevallen is. De canta, die in Noord ook door mensen zonder medische indicatie gebruikt wordt, is zeer populair, want je kunt er ook de pont mee opgaan. Buster wil met dit werk de canta vieren, een eerbetoon maken. Want: ‘Waar vind je nou nog echte Amsterdammers?’ De stad wordt steeds duurder, gemeubileerd en wel aan expats verhuurd, ziet hij. ‘Ik ben er trots op dat ik hier ben geboren, maar ergens is dat stadse patriottisme natuurlijk ook lelijk en misplaatst. Met dit monument speel ik daarmee.’

6. MERCEDES MATRIX | SELMA SELMAN

De werken van Selma Selman zijn soms gevoelig, dan weer harder of ironisch om discriminerende stereotypes en verwachtingen te onthullen. Daarbij maakt ze haar lichaam en identiteit tot medium voor persoonlijke of burgerlijke onderwerpen die politiek verzet en feministische emancipatie verwoorden. Door steeds met schroot en het recyclen ervan te werken vraagt Selman zich af hoe we waarde toekennen aan materiële objecten en arbeid, en hoe we ons tot beiden verhouden. In de video(performance) Mercedes Matrix sloopt Selman met haar familie een auto. Kunst wordt in dit werk een ‘tool’ om het werk van haar familie en het werk van haar als kunstenaar te bevragen. Uiteindelijk helpt het slopen van de auto zowel de kunstenaar als de familie in het (financieel) overleven. Haar familie is afhankelijk van deze arbeid waar metaal en motoronderdelen in sloperijen worden verkocht. Aangezien Selman al sinds haar kindertijd een zeer persoonlijke relatie heeft met metaal, versmelten haar werken van schroot met indrukken uit het dagelijks leven, de kunstgeschiedenis, en haar persoonlijke ervaringen.

8. ALL THAT PARISHES AT THE EDGE OF LAND | HIRA NABI

Hira Nabi is een Pakistaanse kunstenaar en filmmaker die in haar video’s, installaties en prints ingaat op kwetsbare ecologieën, arbeidsvoorwaarden, herinneringen en tijdelijkheid. De video All That Perishes at the Edge of Land is gesitueerd op het strand van Gadani in Balochistan, Pakistan. Hier worden veel afgekeurde schepen ontmanteld. Op tijdelijke basis, zonder enige vastigheid of veiligheidsnormen, worden Pakistaanse mannen aan het werk gezet om bruikbare grondstoffen uit scheepswrakken te halen en ze te ontmantelen. In de video verhaalt het containerschip Ocean Master over dromen en hoop zoals: “There are no conclusions, there is only progress” en: “Where is the end of voiceless beings?”. Lokale arbeidskrachten in de video tonen en vertellen over de dagelijkse realiteit die de woorden van de voice over tegenspreken als: “I am speaking to you as a worker, not as a human.”

This (ship breaking) industry is unpacked as the site of contextual inquiries: into the destruction of marine ecology, exploitative labour practices affecting a migrant labour force, a network of linked industries aggregating wealth, engaged in the practice of toxic trade, and an imbalance of power tilting in favour of the industrialized North versus the poorer Global South. – Hira Nabi

9. THE URGE | OSCAR PETERS

De objecten die Oscar Peters maakt zijn vaak zowel humoristisch als sinister, maar ook kwetsbaar. Zijn installatie The Urge is gebaseerd op erotische bewegingen, waarbij voedsel wordt geassocieerd met genitaliën. Niet zonder enige zelfironie raakt de kunstenaar aan de kwetsbaarheid van de mannelijke prestatiedrang die besloten ligt in de eendimensionale interpretatie van de geslachtsdaad. De rammelende constructies hebben iets dreigends, alsof het elk moment mis kan gaan, maar tegelijkertijd zijn de werken grappig, speels en zorgeloos. Is het misschien een anti-fallus monument, of een monument voor de kwetsbaarheid? Dit werk gaat wellicht op humoristische wijze in op een nieuwe feministische fase, bezien vanuit een mannelijke kunstenaar.

10. VOLUME 2.0 | ELSEMARIJN BRUYS

Elsemarijn Bruys is geïnteresseerd in hoe ruimte en materiaal elkaar beïnvloeden en het effect hiervan op de aanwezige architectuur. Met Volume 2.0 creëert ze een kubus van lucht die uit zijn voegen lijkt te barsten en vecht om ruimte. Gevangen tussen de pilaren en het plafond van de industriële loods lijkt de semi-doorzichtige inflatable tegelijkertijd de omgeving door te laten, als het zicht hierop te blokkeren. Het werk is onderdeel van haar onderzoek naar hoe ruimte kan worden vervormd door een tijdelijke ingreep die de menselijke beweging beïnvloedt. Daarnaast refereert de druk, die kijkend naar Volume 2.0 voelbaar is, naar de vraag wie en wat er ruimte kan en mag innemen als er maar beperkte ruimte is. Zo geeft Bruys invulling aan thema’s als veranderlijkheid en tijdelijkheid, die veelal de basis vormen van haar praktijk.

11. IT’S ME | BAS KOSTERS

Bas Kosters creëert werelden bewoond door stralende, verontrustende en aandoenlijke figuren die zijn maatschappelijke betrokkenheid weerspiegelen. Veel monumenten bestaan uit heroïsche mannen op paarden en bevestigen daarmee de machtsstructuren van die tijd. Kosters creëert voor (Un)Monumenting een genderfluïde mens-figuur op een sokkel in de kleurrijke en herkenbare Kosters’ stijl. Iedereen kan een held zijn, wil Bas zeggen, buiten het normatieve denken om dat nu veelal de basis vormt voor monumenten. Het biedt ook reflectie op de huidige maatschappij waarin de ‘ik’ figuur centraal staat, denk aan de selfiecultus, maar waar tegelijkertijd ook behoefte is aan meer collectiviteit. It’s Me vangt de spanning tussen het spotlight-tijdperk van de individu en de noodzaak om oude systemen, machtsverhoudingen en dominante posities op te schudden, maar bevraagt ook of individualisme een duurzame oplossing is.

12. LESS LESS LESS | MAARTEN BAAS

Maarten Baas die bekend staat om zijn rebelse, theatrale stijl, neemt een eigen positie in het veld in door afhankelijk van de context conceptuele kunst, vakmanschap, installatie, openbare ruimte en performance in zijn oeuvre te integreren. In de LESS LESS LESS lichtinstallatie buitelen als reclame-uitingen verschillende stijlen, kleuren en fonts van het woord Less over elkaar heen, vechtend om de meeste aandacht. Want wat betekenen groen design en massa-consumptie vandaag de dag? Baas gaat in dit werk in op een hedendaags dilemma: de dualiteit tussen het verlangen naar meer in deze huidige tijd, terwijl er tegelijkertijd om minder wordt gevraagd.

13. ‘IN HERE/UP THERE’, TWO WORKS FOR (UN)MONUMENTING | KRIJN DE KONING

Het werk van Krijn de Koning gaat in op de vraag hoe we plek en ruimte op een andere manier kunnen ervaren en zichtbaar maken. Voor zijn beelden laat de kunstenaar zich inspireren door de architectuur van bepaalde locaties. Het zijn vaak ter plekke gemaakte, tijdelijke installaties, zoals nu in het kader van (Un)Monumenting, die ingrijpen in de omgeving. De Koning ervaart de NDSM loods als een groot monumentaal sculptuur, met heel veel details die eigenlijk wegvallen. Met ‘In here/Up there’, two works for (Un)Monumenting doet hij fysieke ingrepen in de ruimte die de organisatie van het kijken veranderd en zo enkele bijzondere elementen daarvan uitlichten en bevragen. De kunstenaar voegt een nieuwe dimensie aan een ruimte toe en geeft de bezoeker een ander perspectief op de NDSM-loods.

Ik wil de aandacht voor een plek versterken, door het geconditioneerde kijken te doorbreken. – Krijn de Koning

NDSM maakt gebruik van cookies. Bekijk ons privacy statement voor meer informatie.