Artikel | NDSM moet het rauwe zusje van het Museumplein blijven

Met alle bouwplannen zal het NDSM-terrein flink veranderen. Maar directeur Kim Tuin wil het vrije karakter per se behouden. ‘Er is meer waarde dan een vierkantemeterprijs.’Zevenhonderd nieuwe woningen worden er vanaf deze zomer gebouwd op de NDSM-werf, te beginnen met 245 woningen direct aan het ­aanlandingspunt van de pont. Ook komt er een parkeergarage en er zijn plannen om voor 2025 nog eens driehonderd woningen op de kade bij de pont te bouwen

“Een gebied in transitie,” constateert Kim Tuin, directeur van stichting NDSM-werf. De bouwwoede zal consequenties hebben voor wat er straks nog kan op het NDSM-terrein. Qua ­geluidsoverlast bijvoorbeeld. “De festivals die we hier hebben. Als al die mensen hier straks wonen, wordt dat een ingewikkeld verhaal. Dat wordt het al met de Pontsteiger hier aan de ­overkant. En Buiksloterham komt ook steeds dichterbij.”

Hippe locatie
Sinds de jaren negentig is de NDSM-werf een creatieve broedplaats. Dat werd het terrein ­nadat het decennia dienst had gedaan als scheepsbouwwerf. De laatste jaren werd het NDSM-terrein meer en meer een hippe locatie voor festivals en andere creatieve evenementen.

Tuin vindt dat het karakter van de vrijplaats ­behouden moet blijven. “Als hier vroeger een mammoettanker werd ­gebouwd, veranderde dat het straatbeeld. En als het dan klaar was, was het weer leeg.

Met festivals doe je hetzelfde. In een week tijd wordt alles opgebouwd en afgebroken. Daardoor is hier altijd iets te beleven. NDSM heeft een manier van lucht en ademen die geen enkele andere plek in de stad heeft.”

Sexyland
Tuin trad in 2015 aan als directeur van stichting NDSM-werf en ziet sindsdien toe op de ­invulling van een buitengebied ter grootte van 38 voetbalvelden. Haar plannen voor die ruimte hebben steun gekregen. In het gemeenteplan Koers 2025 staat gepland dat in het jaar 2025 circa 1300 woningen zullen zijn gebouwd op de NDSM-werf. Tot en met 2020 is de stichting verzekerd van drie ton subsidie per jaar. Die komt van het Amsterdams Fonds voor de Kunst. “Ik en wij als stichting hebben nu vier jaar om ons te bewijzen.”

‘Het rauwe, unruly zusje van het Museumplein’, dat moet NDSM zijn en blijven, wat ­betreft Tuin. Daartoe wil ze de komende jaren een kunstzinniger koers varen en onder andere samenwerkingen aangaan met het Stedelijk Museum en met filmmuseum Eye. Bovendien wil ze het terrein toegankelijker maken. “Er zitten veel ateliers, maar daar merk je als bezoeker weinig van. We willen maakprocessen hier zichtbaarder maken.”

Een voorbeeld is het onlangs geopende Sexyland, een kunstproject waar 365 makers ieder één dag een programma verzorgen in een oude kantine bij de pont. Voor 2,50 euro koop je een lidmaatschap en mag je een week lang elke dag naar binnen.

Eigen karakter koesteren
“Wij zijn als stichting een gentrificatietool,” zegt Tuin. “Maar ik wil ook graag meedenken met de gebieds­ontwikkelaar. Op het moment dat een stad helemaal is dichtgetimmerd en alles af is, verlies je je creativiteit. Er is meer waarde dan een vierkantemeterprijs. Ik wil niet ageren tegen de woningbouw, maar specifieke gebieden met een eigen karakter moeten we koesteren.”

Is dat nog wel te doen dan als de woningbouw ook hier oprukt? “Het is onze missie om de unieke status van dit gebied bij beleidsmakers onder de aandacht te brengen. Het inwoneraantal van Noord neemt de aankomende jaren enorm toe. Ik denk dat je dan een plek als dit heel hard ­nodig hebt. Er moet ruimte zijn voor blijvende tijdelijkheid.”

Creatief op NDSM
Het huidige NDSM-terrein (Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij) bestaat sinds de jaren twintig van de vorige eeuw, toen het in gebruik werd genomen omdat de scheepswerf op Oostenburg te klein werd. In eerste instantie werden er passagiers- en vrachtschepen gebouwd op de werf, vanaf 1946 kwamen daar ook mammoettankers bij. Vanaf dat jaar bestaat ook de naam NDSM.

In 1984 ging de werf failliet na jaren van economisch veranderde tijden, fusies en reorganisaties. Enkele jaren daarna vonden steeds meer kunstenaars en creatieven een plek op het enorme terrein.

De komende jaren zal het NDSM-terrein ook steeds meer een woongebied worden. In het gemeenteplan Koers 2025 staat gepland dat in het jaar 2025 circa 1300 woningen zullen zijn gebouwd op de NDSM-werf.

(Bron: Parool)