Right of Way | Henk Schut

Stichting NDSM-werf regisseert, initieert, cureert, verbindt en stimuleert activiteiten op de NDSM-werf waardoor de stad, haar bewoners en bezoekers deze plek nu en in de toekomst omarmen als een gebied waar ruimte is voor het onverwachtse. Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor het kunstprogramma, waar de geluidsinstallatie van Henk Schut onderdeel van is.

Voor beeldend kunstenaar Henk Schut betekent schommelen niets doen, niet-doen, lanterfanten, tijd verdrijven zonder prestatiegericht bezig te zijn, verveling zelfs. Deze manieren van de tijd doorbrengen, en de ruimtes die hiertoe de mogelijkheid bieden, zijn in Amsterdam de laatste decennia steeds meer onder druk komen te staan. 

Right of Way is een geluidsinstallatie in NDSM-Fuse waarin de bezoeker even afstand neemt van de snelheid van het dagelijks leven in de stad en op een speelse manier de leegte, de architectuur en de akoestiek van de monumentale NDSM loods ervaart. De loods en zijn omgeving maken op dit moment een belangrijke stedelijke ontwikkeling door.
In dit transformatieproces zoekt Schut naar een nieuw evenwicht. Hij streeft ernaar om de NDSM-werf, waar hij zelf tien jaar geleden eigenhandig een atelier bouwde, akoestisch tot zijn recht te laten komen. Door de zolderruimte te vullen met geluid, geeft hij de loods de zeggingskracht die deze in zich heeft en maakt hij de potentie van de grote broedplaats zichtbaar. Right of Way is een merkbaar aanwezige installatie te midden van de stedelijke ontwikkelingen in en rond de werf. De titel is geïnspireerd op de wandelingen van een aantal Engelse dichters aan het begin van de 19de eeuw. Zoals zij de publieke voetpaden die in die tijd steeds meer op privéterrein kwamen te liggen openbaar hielden door er simpelweg overheen te lopen, zo gebruikt Schut de NDSM-werf: door de broedplaats daadwerkelijk te benutten als kunstruimte, blijft het ook een kunstruimte.
Door middel van een computeralgoritme dat Schut ontwierp in samenwerking met Robin Koek, creëert hij met eenvoudige geluiden uit zijn omvangrijke archief een ruimtelijk spel met 64 speakers die staan opgesteld op de zolderverdieping van de werf. Terwijl de computer speelt met de mogelijkheden die hem via het algoritme worden geboden, speelt de bezoeker al schommelend, lopend, zittend of liggend tussen de speakers mee. Het abstracte geluid genereert steeds nieuwe, niet van te voren vaststaande beelden. Het algoritme bepaalt welke geluids- en stiltebewegingen in welke volgorde voorkomen en hoe lang de fragmenten duren. De klanken, die dus aangereikt worden op basis van toeval, vormen de grondstof voor de verbeelding van de bezoeker. Zo maken computer en mens samen een geluidslandschap waarin niets wordt herhaald en alles doorlopend in beweging is.
In zijn werk transformeert Schut concepten telkens van de ene naar de andere discipline, waardoor beeld, ruimte, beweging en geluid worden aangescherpt of geherdefinieerd. Hij verbindt daarbij  eeuwenoude en geavanceerde technieken met elkaar, zoals schommelen en artificiële intelligentie. In Right of Way zorgt de combinatie van de schommels, de handgemaakte speakers en het computeralgoritme voor een ruimte waarin de bezoeker spelenderwijs en op een fysieke manier kan onderzoeken hoe de betekenis die we doorgaans hechten aan objecten, ruimtes, beelden en geluiden, niet vaststaat maar in beweging kan worden gebracht. Right of Way is een knipoog naar New Babylon van Constant: een nieuwe ruimte voor de spelende mens boven de bestaande stad, waar de potentie van de niet-ingevulde ruimte onderzocht en gevierd kan worden.

Right of Way is als onderdeel van de Open Call 2019 mede mogelijk gemaakt door Stichting NDSM-werf en Stichting Kinetisch Noord. Het is tevens t/m 14 juli als extra programma-onderdeel te bezoeken tijdens het Over het IJ Festival.

Dit project is (mede) mogelijk gemaakt door het AFK.